Tác giả: Phan Đông Viên
Ngoài kia tiết trời đã sớm lập xuân, một mùa xuân mới lại về, thời tiết sẽ ấm dần lên cùng với cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp và sinh động, lòng người cũng dễ rạo rực miên man hoài niệm và hy vọng ước mơ. Ngẫu nhiên nhớ lại kỷ niệm của một thời xưa cũ, khi mới vào Trung học được tiếp cận những bài thơ của phong trào thơ mới Việt Nam (1932-1945) đã có ấn tượng và thiện cảm với những bài thơ mô tả nhiều cung bậc của mùa xuân mới rất lãng mạn nhưng vừa chân thật, chất phác vừa mang đậm hồn quê của các thi sĩ Hàn Mạc Tử (sinh năm 1912), Xuân Diệu (sinh năm 1916), Hữu Loan (sinh năm 1916), Nguyễn Bính (sinh năm 1918).
Sau này vì yêu và cảm nhận được giá trị những bài thơ xuân cũ, các nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (sinh năm 1919), Đức Quỳnh (sinh năm 1922), Trần Chung (sinh năm 1927), Từ Vũ (sinh năm 1932), Huy Thục (sinh năm 1933), Lê Anh (sinh năm 1937), Lê Ngọc Ẩn (sinh năm 1955)... đã lần lượt phổ những bài thơ này thành ca khúc (sớm nhất là Cô lái đò ra đời từ 1943) đưa những ca khúc này một thời bay cao bay xa và cho đến nay những ca khúc đó vẫn đi cùng năm tháng.
Nhân dịp xuân về, chia sẻ với các bạn đọc yêu thơ ca và âm nhạc một kỷ niệm nhỏ mà sâu sắc của những ngày xưa thân ái.
XUÂN VỀ
Đã thấy xuân về với gió đông
Với trên màu má gái chưa chồng
Bên hiên hàng xóm, cô hàng xóm
Ngước mắt nhìn giời đôi mắt trong.
Từng đàn con trẻ chạy xun xoe
Mưa tạnh giời quang nắng mới hoe
Lá nõn nhành non ai tráng bạc
Gió về từng trận gió bay đi
Thong thả dân gian nghỉ việc đồng
Lúa thì con gái mượt như nhung
Đầy vườn hoa bưởi hoa cam rụng
Ngào ngạt hương bay, bướm vẽ vòng.
Trên đường cát mịn một đôi cô
Yếm đỏ khăn thâm trảy hội chùa
Gậy trúc dắt bà già tóc bạc
Tay lần tràng hạt miệng nam vô.
NGUYỄN BÍNH
CÔ LÁI ĐÒ
Xuân đã đem mong nhớ trở về
Lòng cô gái ở bên sông kia
Cô hồi tưởng lại ba xuân trước
Trên bến cùng ai đã nặng thề.
Nhưng rồi người khách tình xuân ấy
Đi biệt không về... với bến sông
Đã mấy lần xuân trôi chảy mãi
Mấy lần cô gái mỏi mòn trông
Xuân này đến nữa đã ba xuân
Đốm lửa tình duyên tắt nguội dần
Chẳng lẽ ôm lòng chờ đợi mãi
Cô đành lỗi ước với tình quân
Bỏ thuyền, bỏ bến, bỏ dòng trong
Cô lái đò kia đi lấy chồng
Vắng bóng cô em từ dạo ấy
Để buồn cho những khách sang sông...
NGUYỄN BÍNH
GÁI XUÂN
Em như cô gái hãy còn xuân
Trong trắng thân chưa lấm bụi trần
Xuân đến, hoa mơ, hoa mận nở
Gái xuân giũ lụa trên sông Vân.
Lòng xuân lơ đãng, má xuân hồng
Cô gái xuân mơ chuyện vợ chồng
Đôi tám xuân đi trên mái tóc
Đêm xuân cô ngủ có buồn không ?
NGUYỄN BÍNH
MƯA XUÂN
Em là con gái trong khung cửi
Dệt lụa quanh năm với mẹ già
Lòng trẻ còn như cây lụa trắng
Mẹ già chưa bán chợ làng xa.
Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay
Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy
Hội chèo làng Đặng đi ngang ngõ
Mẹ bảo: Thôn Đoài hát tối nay.
Lòng thấy giăng tơ một mối tình
Em ngừng thoi lại giữa tay xinh
Hình như hai má em bừng đỏ
Có lẽ là em nghĩ đến anh.
Bốn bên hàng xóm đã lên đèn
Em ngửa bàn tay trước mái hiên
Mưa thấm bàn tay từng chớm lạnh
Thế nào anh ấy chẳng sang xem.
Em xin phép mẹ vội vàng đi
Mẹ bảo: xem về kể mẹ nghe
Mưa nhỏ nên em không ướt áo
Thôn Đoài cách có một thôi đê.
Thôn Đoài vào đám hát thâu đêm
Em mải tìm anh chả thiết xem
Chắc hẳn đêm nay giường cửi lạnh
Thoi ngà nằm nhớ ngón tay em.
Chờ mãi anh sang anh chả sang
Thế mà hôm nọ hát bên làng
Năm tao bảy tuyết anh hò hẹn
Để cả mùa xuân cũng bẽ bàng.
Mình em lầm lụi trên đường về
Có ngắn gì đâu một dải đê !
Áo mỏng che đầu, mưa nặng hạt
Lạnh lùng em tủi với đêm khuya.
Em giận hờn anh cho đến sáng
Hôm sau mẹ hỏi hát trò gì
"Thưa u họ hát..." rồi em thấy
Nước mắt tràn ra, em ngoảnh đi.
Bữa ấy mưa xuân đã ngại bay
Hoa xoan đã nát dưới chân giầy
Hội chèo làng Đặng về ngang ngõ
Mẹ bảo mùa xuân đã cạn ngày.
Anh ạ ! Mùa xuân đã cạn ngày !
Bao giờ em mới gặp anh đây ?
Bao giờ Hội Đặng đi ngang ngõ
Để mẹ em rằng hát tối nay ?
NGUYỄN BÍNH
MÙA XUÂN CHÍN
Trong làn nắng ửng khói mơ tan
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng
Sột soạt gió trêu tà áo biếc
Trên dàn thiên lý bóng xuân sang
Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời
Bao cô thôn nữ hát trên đồi
Ngày mai trong đám xuân xanh ấy
Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi
Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi
Hổn hển như lời của nước mây
Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc
Nghe ra ý vị và thơ ngây
Khách xa gặp lúc mùa xuân chín
Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng
Chị ấy năm nay còn gánh thóc
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang./.
HÀN MẶC TỬ
ĐƠN SƠ
Em nói trong thư mấy bữa rầy
Sao mà bươm bướm cứ đua bay ?
Em buồn, em nhớ... chao em nhớ
Em gọi thầm anh suốt cả ngày
Ngoài ấy vui không anh của em ?
Trong này đã có nắng vàng êm
Mỗi lần nắng rọi em ra cửa
Em nghĩ gì đâu, đứng lặng im
Mùa xuân khó chịu quá đi thôi
Cảnh đẹp làm em thấy lẻ loi
Chim hót xui em nghe quạnh quẽ
Hay là anh đã bỏ em rồi ?
Ồ mới nghiêng mình soi nước trong
Vui mừng em thấy má em hồng
Em tôi ăn nói vô duyên quá
Em đốt lòng anh, em biết không ?!
XUÂN DIỆU
HOA LÚA
Em là con gái đồng xanh
Tóc dài vương hoa lúa
Đôi mắt em mang chân trời quê cũ
Giếng ngọt, cây đa
Anh khát tình quê ta trong mắt em thăm thẳm
Nhạc quê hương say đắm
Trong lời em từng lời
Tiếng quê hương muôn đời và tiếng em là một
Em ca giữa đồng xanh bát ngát
Anh nghe quê ta sống lại hội mùa
Có vật trụi, đánh đu, kéo hẹ, đánh cờ
Có dân ca quan họ
Trai thôn Thượng gái thôn Đoài hai bên gặp gỡ
Cầm tay trao một miếng trầu
Yêu nhau cởi áo cho nhau
Về nhà dối mẹ qua cầu gió bay
Quê hương ta núi ngất, sông đầy
Bát ngát làng tre, ruộng lúa
Em gái quê hương mang hình ảnh quê hương
Xa em năm nhớ, gần em mười thương
Còn bàn tay em còn quê hương mãi
Em mang nguồn ân ái
Căng ngực trẻ hai mươi và trong mắt biếc nhìn anh
Em gái quê si tình
Chưa bao giờ được yêu đương trọn vẹn
Anh yêu em muôn vàn như quê ta bất diệt
Quê hương ta ơi từ nay càng đẹp
Tình yêu ta ơi từ nay càng sâu
Ta đi đầu sát bên đầu
Mắt em thăm thẳm đựng màu quê hương.
HỮU LOAN
