Tác giả: Thanh Nhã

Tối 2/10/2026, tại Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long, Hà Nội đã diễn Chương trình nghệ thuật “Giao Thoa - When Two Waves Meet” do nhóm nhạc Giao Collective tổ chức. Đêm diễn là điểm hẹn nghệ thuật mang đến không gian âm nhạc thăng hoa, kết hợp giữa nhiều cá tính và phong cách âm nhạc khác nhau đúng với tinh thần “giao thoa” của hai luồng sóng nghệ thuật gặp gỡ.

Chương trình đã giới thiệu tới khán giả Hà Nội các tác phẩm âm nhạc nghệ thuật của nhóm gồm 4 nghệ sĩ của Việt Nam, là một trong sáu nhóm được Trung tâm Văn hóa châu Á Quốc gia Hàn Quốc (National Asian Culture Center - ACC) tuyển chọn từ rất nhiều đề cử trên khắp khu vực cho NGAPAC 2026 - chương trình dành cho thế hệ nghệ sĩ biểu diễn châu Á kế tiếp - và là đại diện duy nhất của Việt Nam. Chương trình có thời lượng 30 phút “Giao Thoa”, gồm những sáng tác riêng của nhóm, sẽ ra mắt tại Nhà hát 3 (Theater 3) của ACC, Gwangju, Hàn Quốc vào lúc 17 giờ 00 ngày 10/10/2026.

Dự chương trình có các đại biểu khách mời: Đại sứ EU Julien Guerrier; Giám đốc Trung tâm Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam Yoshioka Norihiko; đại diện UNESCO Việt Nam; các nghệ sĩ, ca sĩ nổi tiếng như: Diva Thanh Lam, nghệ sĩ Linh Dung, ca sĩ Khánh Linh và đông đảo khán giả thủ đô…

Từ trái sang: Phan Mạnh Thắng, Trí Minh, Vũ Thủy Tiên, Trần Trọng Gia Bách. Từ một dây đàn bầu và năm âm ngũ cung, nhóm 4 nghệ sĩ được chọn giữa nhiều nhóm đương đại châu Á để mang chương trình sáng tác riêng “Giao Thoa” đến Next- Generation Asian Performing Artists Community Programme 2026.

Về Giao Collective - Một nhóm nhạc mới, một tiếng nói riêng

Giao Collective là một nhóm nhạc mới của Hà Nội do nhà soạn nhạc kiêm nghệ sĩ âm nhạc điện tử Trí Minh sáng lập, là nhóm biểu diễn đương đại gồm 4 nghệ sĩ.  Nền tảng của nhóm là âm nhạc dân gian và truyền thống Việt Nam, với đàn bầu, đàn nguyệt và sáo trúc làm trục, và hệ ngũ cung làm chất liệu trung tâm. Piano, âm nhạc điện tử và múa đương đại đến sau, như những sắc thái mới phủ lên một nền móng lâu đời.

Chữ “Giao” trong tiếng Việt mang ý nghĩa là gặp nhau, cắt qua nhau, trao cho nhau. Tên nhóm mang ba tầng nghĩa cùng lúc: Giao thoa - hai làn sóng gặp nhau và tạo nên một hình thái mà không làn sóng nào tự mình có được. Đó cũng là cách nhóm lắng nghe tiếng đàn bầu và tín hiệu điện tử trên cùng một sân khấu; Giao lưu - một nhóm nhạc sinh ra ở Việt Nam, đối thoại với thực hành đương đại quốc tế; Giao hòa - bốn nghệ sĩ sáng tác và chuyển động như một cơ thể.

Điều làm nên khác biệt là piano và âm nhạc điện tử của Trí Minh không đệm cho nhạc cụ dân tộc từ bên ngoài. Chúng thu, biến đổi và dựng lại chất liệu ngay trên sân khấu: hợp âm xây từ năm âm cổ, giai điệu dân ca được kéo giãn và chồng lớp. Không có gì được thu sẵn. Và người múa không minh họa âm nhạc - anh là một bè độc lập trong bản nhạc, ngang hàng với cây sáo hay cây đàn.

Các thành viên được đào tạo tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam và Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội, hai cơ sở hàng đầu về nghệ thuật biểu diễn của Việt Nam. Giao Collective được hình thành như một dự án mở, bốn nghệ sĩ hiện nay là hạt nhân đầu tiên; trong thời gian tới, nhóm sẽ mở rộng cánh cửa hợp tác với các nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế, để mỗi lần gặp gỡ lại tạo nên một “giao thoa” mới giữa những truyền thống và những tiếng nói khác nhau.

Trí Minh với piano và hệ thống modular synthesizer

Nhà soạn nhạc, nghệ sĩ piano và nghệ sĩ âm nhạc điện tử Trí Minh (Đoàn Hữu Thắng), sinh ra và làm việc tại Hà Nội, tốt nghiệp Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Anh được xem là một trong những người đi đầu của âm nhạc điện tử và nghệ thuật âm thanh Việt Nam. Thực hành của anh trải rộng từ biểu diễn trực tiếp, sắp đặt âm thanh đến sản xuất âm nhạc. Anh từng là giám đốc âm nhạc, giám đốc nghệ thuật cho nhiều chương trình, cộng tác với Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long và nhiều nghệ sĩ quốc tế. Trong Giao Collective, anh là người sáng tác, đồng thời là bàn tay biến đổi âm thanh của cả nhóm ngay trên sân khấu.

Nhạc sĩ Trí Minh cho biết: “Chúng tôi không cố làm cho âm nhạc truyền thống trở nên hiện đại. Nó vốn đã sống. Chúng tôi chỉ đặt nó cạnh những tiếng nói của hôm nay, và lắng nghe điều gì xảy ra khi hai làn sóng gặp nhau. Có những nhóm nhạc ra đời để chơi lại những giai điệu của di sản. Giao Collective ra đời để đối thoại với di sản ấy”.

Nghệ sĩ Vũ Thủy Tiên - đàn bầu - đàn nguyệt - bộ gõ, được đào tạo bài bản về nhạc cụ truyền thống, chị thể hiện hai giọng đàn tiêu biểu nhất của âm nhạc Việt: đàn bầu một dây, có thể uốn theo mọi sắc thái của giọng người, và đàn nguyệt, linh hồn của chầu văn và các lối nhạc thính phòng cổ. Thủy Tiên là sợi dây nối trực tiếp giữa ngôn ngữ truyền thống và cấu trúc đương đại của nhóm; chị dẫn dắt toàn bộ tác phẩm kết “Giao Thoa  - Hầu”.

Nghệ sĩ Phan Mạnh Thắng chơi các loại sáo thuộc họ sáo trúc Việt Nam của người Kinh và sáo H'Mông, cùng tù và và bộ gõ truyền thống - mang đến cho nhóm hơi thở, màu gió và nhịp đập. Trong “Gió Việt”, chỉ một mình anh thổi nên cả một dàn sáo nhiều bè, ngay trước mắt khán giả; trong “Giao Thoa - Hầu”, anh cầm trống ban giữ nhịp cho đoạn chỉ còn bộ gõ.

Nghệ sĩ Trần Trọng Gia Bách - Múa đương đại và dân gian. Anh mang chiều kích của cơ thể vào âm nhạc của Giao Collective, nối vốn động tác múa dân gian Việt Nam với kỹ thuật đương đại. Gia Bách được biên đạo như một bè độc lập: khi đối âm, khi đồng âm, khi tạo sức căng thị giác trong những khoảng lặng của âm nhạc. Solo lớn của anh trong tác phẩm kết lấy cảm hứng từ vốn múa nghi lễ hầu đồng. Phần biên đạo do nghệ sĩ Lê Vũ Long thực hiện riêng cho nhóm.

Chương trình biểu diễn gồm 6 tác phẩm: Một Giọng, Lưu Thủy,  Gió Việt,   Bèo Dạt,  Ru, Giao Thoa - Hầu… nối liền trong thời lượng 30 phút, đi từ âm sắc Việt, bài bản chèo và nhã nhạc, tiếng sáo H'Mông của Tây Bắc và Tây Nguyên, hát ru Bắc Bộ, đến chầu văn. Chất liệu lâu đời ấy được giữ nguyên cốt cách, rồi đặt vào đối thoại với piano, âm nhạc điện tử trực tiếp và múa đương đại… toàn bộ là sáng tác của Giao Collective và không có gì được thu sẵn. “Giao Thoa” kéo giãn thời gian, tách từng lớp âm thanh, cho đến khi người nghe nhận ra điều vốn ẩn trong năm âm ngũ cung; 6 tác phẩm nối nhau không dứt, chia làm ba chương.

Chương I - Chất liệu thô

1. Một Giọng (One Voice) - Sân khấu tối, chỉ có Trí Minh với piano và điện tử. Một âm sắc Việt được mở rộng thành cả một không gian, rồi tan vào những chùm hợp âm dựng từ năm âm ngũ cung. Người sáng tác mở màn một mình, trước khi các nhạc cụ truyền thống lần lượt bước vào.

2. Lưu Thủy (Flowing Water) - Bài bản cổ của chèo và nhã nhạc. Đàn nguyệt giữ nhịp, piano chơi cùng giai điệu nhưng lệch dần: khái niệm giao thoa được giải thích bằng chính âm thanh, không cần lời.

3. Gió Việt (Vietnamese Wind) - Âm hưởng sáo H'Mông của Tây Bắc và hơi thở đại ngàn Tây Nguyên. Phan Mạnh Thắng thổi từng bè, Trí Minh xếp chồng trực tiếp thành cả một dàn sáo của một người, ngay trước mắt khán giả.

Chương II - Mất trọng lực

4. Bèo Dạt (Adrift) - Tác phẩm âm nhạc đương đại do nhạc sĩ Trí Minh sáng tác, nơi ba dòng âm nhạc cùng chảy trên một sân khấu: đàn bầu và đàn nguyệt, tiếng tơ của những lối đàn cổ; sáo trúc, hơi thở của làng quê và núi rừng; piano và âm thanh điện tử, giọng nói của hôm nay. Ba dòng chảy không hòa tan vào nhau. Chúng va đập, cắt ngang, chồng lên nhau như những lát cắt văn hóa của một đất nước đã đi qua nhiều tầng lịch sử. Và từ chính những va chạm ấy, một Việt Nam rất riêng hiện lên: nhiều tầng lớp, giàu biến động, và không ngừng vươn mình về phía trước.

Chương III - Cơ thể vào cuộc

5. Ru (Lullabies) - Làn điệu hát ru Bắc Bộ được giữ nguyên từ đầu đến cuối. Nghệ sĩ Gia Bách xuất hiện từ bóng tối; khán giả phát hiện ra người thứ tư thay vì thấy anh bước ra. Thế đưa nôi, thế tay áo được giữ lâu như những pho tượng.

6. Giao Thoa - Hầu (Interference - Trance) - Chầu văn, âm nhạc của nghi lễ lên đồng. Tiếng phách được thu ngay trên sân khấu và biến thành nhịp điện tử. Ở giữa bài, ba nhạc công đặt nhạc cụ xuống, chuyển sang trống ban, phách, thanh la, sênh tiền: không còn một nốt cao độ nào, chỉ còn gỗ, da và đồng, và một người múa ở giữa. Rồi tất cả trở lại, dâng lên đỉnh, và rút về một nốt đàn bầu.

Ê-kíp sáng tạo:

- Sáng tác âm nhạc & chỉ đạo nghệ thuật: Nhạc sĩ Trí Minh.

- Nhạc điện tử, piano: Trí Minh.

- Đàn bầu, đàn nguyệt, bộ gõ: Vũ Thủy Tiên.

- Sáo, tù và, bộ gõ: Phan Mạnh Thắng;

- Múa: Trần Trọng Gia Bách

- Biên đạo múa Lê Vũ Long - biên đạo riêng cho Giao Collective.

- Thiết kế hình ảnh Roman Vrai (Nga)

- Trang phục: Đặng Phương Anh

- Cố vấn nghệ thuật: Ngô Trà My

- Phụ trách truyền thông đối ngoại: Khánh Linh, Tùng Trần.

Gia đình, bạn bè chúc mừng thành công của chương trình

Nhóm Giao Collective được chọn biểu diễn tại Next Generation APAC (Hàn Quốc) có ý nghĩa vượt ra ngoài một suất diễn. Đây là diễn đàn nơi các nhà tổ chức và nghệ sĩ trong khu vực tìm kiếm những tiếng nói sẽ định hình sân khấu châu Á trong thập niên tới. Một nhóm nhạc còn rất trẻ của Việt Nam có mặt tại sự kiện văn hóa đặc biệt này, chứng tỏ tài năng âm nhạc và nghệ thuật của Việt Nam đang tỏa sáng mạnh mẽ trên trường quốc tế nhờ sự kết hợp tinh tế giữa bản sắc văn hóa truyền thống và phong cách đương đại.