Tác giả: Thanh Long

Nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2/9, tác phẩm âm nhạc “Trường ca Tổ quốc” của ca sĩ Vy Văn Chính (nghệ danh Kelvin Chính) được giới thiệu tới công chúng, cho thấy cách một nghệ sĩ trẻ hôm nay tiếp cận đề tài lịch sử. Tác phẩm bắt đầu từ thời điểm Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập ngày 2/9/1945, sau đó mở ra những chặng đường khác nhau của đất nước.

Ca sĩ Kelvin Chính sinh năm 1989 quê ở Bắc Ninh. Tốt nghiệp Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương và Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, sở hữu chất giọng hát ấm áp, tình cảm, anh từng giành giải Nhất cuộc thi Tiếng hát Sông Thương 2014, Top 6 Thần tượng Bolero 2018, Á quân Sàn chiến giọng hát 2021 (VTV3). Anh được đào tạo thanh nhạc cổ điển, thính phòng tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, sau đó có thời gian theo đuổi dòng nhạc trữ tình, Bolero. Những trải nghiệm ở các dòng nhạc khác nhau trở thành nền tảng để anh thực hiện tác phẩm.

Chọn trường ca giữa thời của những ca khúc ngắn

Ý tưởng về Trường ca Tổ quốc đến với Kelvin Chính từ giữa tháng 6/2025, sau một cuộc trò chuyện và gợi ý từ nhạc sĩ, nhà báo Nguyễn Quang Long. Thời điểm ấy, chỉ còn khoảng một tháng rưỡi là đến dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh. Kelvin Chính nhận ra không thể hoàn thành một tác phẩm có quy mô lớn trong thời gian ngắn nên anh quyết định để ý tưởng lại và bắt tay thực hiện vào năm nay.

Anh cho biết, đã sáng tác trong vòng 2 tháng để hoàn thành 5 chương của Trường ca Tổ quốc”. Với anh, lựa chọn trường ca không phải để đi ngược xu hướng mà xuất phát từ nhu cầu được kể một câu chuyện dài về đất nước. Những khoảnh khắc trong các sự kiện kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh cũng trở thành nguồn cảm xúc để anh bắt tay vào tác phẩm. Đề tài đất nước có thể được khai thác ở nhiều hình thức âm nhạc khác nhau. Nếu những ca khúc ngắn phù hợp với đời sống âm nhạc hiện nay, trường ca lại cho phép người sáng tác có không gian để kể một câu chuyện dài, có nhiều lớp cảm xúc. “Bất kỳ giai điệu, lời ca nào được viết ra dựa trên cảm xúc thì đó đều là sự sáng tạo”, anh nói.

Kể lịch sử bằng âm nhạc

Tác phẩm gồm 5 chương: Theo dấu chân Người, Đêm trường đất nước, Đất nước đứng lên, Hồi tưởng, Việt Nam bừng sáng. Mỗi chương có một sắc thái âm nhạc riêng, tương ứng với từng giai đoạn và trạng thái cảm xúc của lịch sử.

Từ hình ảnh người thanh niên Nguyễn Ái Quốc trên hành trình tìm đường cứu nước, tác phẩm đi qua những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh, những cuộc đấu tranh giành độc lập, ký ức về những người mẹ, người con và cuối cùng hướng đến hình ảnh một Việt Nam hòa bình, phát triển.

“Tôi muốn người nghe khi tìm hiểu lịch sử không chỉ thấy những con số mà còn cảm nhận được cảm xúc, chiều sâu và sự hào hùng. Mỗi giai đoạn lịch sử có một trạng thái cảm xúc riêng. Vì vậy, âm nhạc cũng được thay đổi về tiết tấu, sắc thái để người nghe có thể hình dung và trải nghiệm dòng chảy ấy”, Kelvin Chính chia sẻ. Đó cũng là lý do anh dành nhiều tâm sức nhất cho việc kết nối các chương. Một chương phải có cá tính riêng nhưng vẫn cần liên kết với chương trước và sau, giống như các phần của một cuốn sách lịch sử.

Trường ca Tổ quốc mất khoảng 2 tháng để viết nhưng quá trình sản xuất kéo dài nhiều tháng. Phần việc phía sau gồm phối khí, dựng bản phối, mời nghệ sĩ thu âm, đội hợp xướng, chỉnh sửa và hoàn thiện tác phẩm.

Viết trường ca bằng trải nghiệm của người hát

Ca sĩ Kelvin Chính được đào tạo thanh nhạc cổ điển, thính phòng tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Sau đó, anh có thời gian gắn bó với dòng nhạc trữ tình, Bolero. Những trải nghiệm tưởng như khác biệt này trở thành nền tảng để anh tiếp cận Trường ca Tổ quốc. Là một ca sĩ biểu diễn giúp Kelvin Chính hiểu rõ hơn về giọng hát, cách đặt câu, quãng cao, quãng trầm cũng như những yêu cầu kỹ thuật khi viết cho mỗi ca sĩ. Anh đặc biệt chú ý đến ca từ. Với một tác phẩm có quy mô lớn, mỗi câu hát không chỉ cần phù hợp với giai điệu mà còn phải có chiều sâu và nhiều lớp nghĩa.

Điều thú vị là không phải đến khi được đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp, Kelvin Chính mới bắt đầu sáng tác. Theo anh, từ khi còn nhỏ, trước khi biết lý thuyết và ký âm, anh đã tự viết những giai điệu và lời ca của riêng mình. Sau này, khi được học thanh nhạc và kiến thức âm nhạc bài bản, anh mới có thể chỉnh sửa, hoàn thiện và ghi lại những sáng tác đó.

Trong khi hiện nay nhiều ca sĩ, nhạc sĩ trẻ ưu tiên những ca khúc ngắn, dễ tiếp cận trên mạng xã hội, Kelvin Chính chọn một hướng đi khó hơn: Viết Trường ca Tổ quốc gồm 5 chương, kể lại hành trình của đất nước qua âm nhạc giao hưởng thính phòng. “Về góc độ tự nhiên thì sáng tác diễn ra trước. Nhưng về góc độ chuyên nghiệp, thanh nhạc lại được học trước. Từ nền tảng thanh nhạc, tôi mới có thể làm chủ cảm xúc để có những tác phẩm trọn vẹn hơn”, anh nói.

Với Trường ca Tổ quốc, anh mời 2 giọng hát Đào Tố Loan và Hoàng Viết Danh thể hiện. Theo Kelvin Chính, đây là hai giọng hát có màu sắc phù hợp với tinh thần của tác phẩm: Giọng nam cao sáng, giàu kịch tính và giọng nữ có độ vang, nội lực. Bên cạnh yếu tố chuyên môn, sự đồng điệu về thế hệ cũng là một lý do khiến anh lựa chọn hai nghệ sĩ. Kelvin Chính và Đào Tố Loan từng học cùng lớp thanh nhạc tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, trong khi anh và Hoàng Viết Danh đã biết nhau từ lâu. Anh kỳ vọng năng lượng của những nghệ sĩ trẻ sẽ giúp câu chuyện lịch sử trong tác phẩm đến gần hơn với khán giả cùng thế hệ.

Không xem giao hưởng thính phòng là “âm nhạc cũ”

Một trong những điều Kelvin Chính trăn trở là khoảng cách giữa các thể loại âm nhạc có quy mô lớn với công chúng trẻ. Trong thời đại mà một video có thể chỉ có vài giây để giữ chân người xem, những ca khúc ngắn, dễ nghe, dễ chia sẻ có nhiều lợi thế. Điều đó cũng khiến không ít nhạc sĩ trẻ e ngại những thể loại đòi hỏi nhiều thời gian và công sức như trường ca. Theo anh, điều quan trọng không nằm ở việc thể loại đó mới hay cũ mà ở cảm xúc và cách người nghệ sĩ sáng tạo trên nền tảng của mình. Với Trường ca Tổ quốc, anh cũng không đặt mục tiêu tạo ra một tác phẩm quá lớn lao.

Kelvin Chính mong Trường ca Tổ quốc có thể đến với nhiều khán giả, đặc biệt là người trẻ, để lịch sử không chỉ được tiếp nhận qua sách vở mà còn có thể được cảm nhận bằng âm nhạc. Với Kelvin Chính, đó cũng là cách một nghệ sĩ trẻ góp thêm một giai điệu, một tiếng nói vào đời sống âm nhạc hôm nay; đồng thời giữ cho những câu chuyện về lịch sử và đất nước tiếp tục được kể bằng ngôn ngữ của thế hệ mình.

Kelvin Chính đã sáng tác ca khúc và ra mắt MV “Chung tay Việt Nam” vào năm 2020, trong thời gian cả nước diễn ra cuộc chiến phòng và chống dịch COVID-19, là một ca khúc vừa tình cảm vừa hào sảng ca ngợi tinh thần chống dịch của những người chiến sĩ áo trắng và những chiến sĩ áo xanh; là MV có số lượng nghệ sĩ tham gia đông và ý nghĩa trong thời điểm này đến với công chúng.

Kelvin Chính đã tổ chức liveshow mang tên "Hà Nội Bolero và Em" vào năm 2020 để tri ân khán giả yêu  nhạc tại Hà Nội; anh cũng có đêm nhạc “Vẫn hát lời tình yêu”  vào tháng 11/2022 tại Hà Nội và từ đó mỗi năm, Kelvin Chính đều thực hiện các đêm nhạc để tri ân khán giả và ghi dấu ấn nghệ thuật của mình, với tựa đề chương trình là Vẫn hát lời tình yêu, để nói lên khát vọng của anh: dù cuộc sống có xảy ra bất cứ điều gì, dù có những khó khăn trắc trở, những vất vả thăng trầm, dù hạnh phúc hay khổ đau thì Kelvin vẫn hát lời tình yêu!.