Ngày 25/6 tại nhà nhạc sĩ Phạm Tuyên, Trung tâm Lưu trữ quốc gia III (Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ) tiếp nhận khối tài liệu là 636 bài hát của nhạc sĩ Phạm Tuyên, đã được số hóa (từ các bản thảo giấy chuyển thành file kỹ thuật số PDF) gửi tới trung tâm.

Những bản thảo này là tài liệu quý, không thể thay thế trong sự nghiệp âm nhạc của nhạc sĩ Phạm Tuyên, đồng thời là di sản văn hóa có giá trị lịch sử sâu sắc.

Nhà báo Phạm Hồng Tuyến - con gái út của nhạc sĩ Phạm Tuyên - cho biết, bố chị có khoảng gần 700 bài hát, trong đó là các sáng tác từ năm 1949 đến nay. Mỗi trang giấy mang theo một ký ức, một giai đoạn lịch sử và một câu chuyện âm nhạc của đất nước.

Có thể kể đến các bài hát như: Đảng đã cho tôi sáng mắt sáng lòng, Đảng đã cho ta cả một mùa Xuân, Chiếc gậy Trường Sơn, Như có Bác trong ngày đại thắng, Chiếc đèn ông sao, Cánh én tuổi thơ, Chú voi con, Con kênh ta đào...

"Bố tôi là người rất cẩn thận, ông có 2 cuốn bản thảo viết tay với gần 700 bài hát. Ban đầu, đó là những tờ giấy mỏng, lẻ sau đó ông tập hợp thành 2 cuốn sách dày dặn được sắp xếp theo năm sáng tác, rất khoa học. Ông cũng rất cầu kỳ khi viết tên bài hát xong vẽ trang trí luôn như bài Chiếc đèn ông sao, ông vẽ chiếc đèn ở luôn trang sách hay bài Từ một ngã tư đường phố thì ông vẽ cột đèn giao thông bên cạnh...

Ông rất yêu quý 2 cuốn sách này, ngoài các bản nhạc, bản thảo còn có nhiều thông tin như biểu diễn lần đầu ở đâu, ai phối khí, ai hát... Với sự phát triển công nghệ thông tin như hiện nay, tôi nghĩ việc số hoá các bản thảo cũng là xu hướng chung nên đã chuyển thành file kỹ thuật số, gửi đến Trung tâm Lưu trữ quốc gia III", chị Hồng Tuyến nói.

Con gái nhạc sĩ Phạm Tuyên chia sẻ thêm, bố chị tập hợp 2 cuốn bản thảo này là một cách lưu giữ các tác phẩm trong gần 80 năm sáng tác. Có những trang để trống vì để thất lạc bài hát, ông không tìm lại được bản nhạc đó.

Khi gửi các bản nhạc quý tới Trung tâm Lưu trữ quốc gia III, chị Hồng Tuyến và gia đình mong muốn, các tác phẩm của nhạc sĩ Phạm Tuyên sẽ được gìn giữ, bảo tồn và được lan tỏa rộng rãi hơn.

Bản thảo viết tay bài hát "Từ một ngã tư đường phố" của nhạc sĩ Phạm Tuyên (Ảnh: Phương Bảo).

Tại lễ trao tặng, bà Trần Việt Hoa - Giám đốc Trung tâm Lưu trữ quốc gia III - khẳng định, khi gia đình gửi các bản thảo số hoá giá đến trung tâm, tài liệu sẽ được lưu trữ và bảo quản lâu dài. 

"Trung tâm sẽ mở một phông lưu trữ của nhạc sĩ Phạm Tuyên, giữ lại những sáng tác quý của ông ở bản số hóa. Trong các sự kiện lớn của đất nước, các tác phẩm của ông sẽ được giới thiệu tới công chúng để mọi người hiểu hơn về tác phẩm, tác giả.

Bên cạnh đó, nếu gia đình mong muốn ký gửi để bảo quản 2 cuốn bản thảo viết tay tốt hơn, trung tâm sẽ nhận lưu giữ, phục chế để giữ gìn tốt hơn. Khi nào gia đình có nhu cầu, sẽ nhận lại tài liệu", bà Hoa nói.

Sự tiếp nhận không chỉ là lời tri ân đối với một nhạc sĩ lớn của nền âm nhạc Việt Nam, mà còn là dịp tôn vinh giá trị của công tác lưu trữ trong việc gìn giữ những di sản tinh thần quý báu - nơi lưu giữ ký ức, nghệ thuật và linh hồn của một thời đại.

Chị Hồng Tuyến chia sẻ thêm, vào dịp sinh nhật tới của nhạc sĩ Phạm Tuyên (1/1/2027), gia đình sẽ tổ chức một đêm nhạc của ông tại Nhà hát Hồ Gươm. Bên cạnh đó, vào tháng 9 tới đây, gia đình nhạc sĩ tuổi U100 sẽ phát hành một cuốn sách, gồm các bản nhạc gốc và những câu chuyện thú vị bên cạnh những tác phẩm của ông.

"Nhà thơ Trần Đăng Khoa động viên tôi làm cuốn sách này, ngoài các bản nhạc, anh còn động viên tôi viết hồi ký về ông. Cuốn sách sẽ có tên Phạm Tuyên - Một đời người, một thế kỷ, với hơn 1.000 trang", chị Tuyến thông tin.